Premiera książki Sanator. Kariera Stefana Starzyńskiego / spotkanie autorskie z Grzegorzem Piątkiem i dyskusja

dyskusja o książce Grzegorza Piątka z udziałem autora oraz Piotra Kiborta z Muzeum Narodowego w Warszawie i Adama Leszczyńskiego z „Gazety Wyborczej”

Hol Główny / wstęp wolny

Wydawnictwo W.A.B oraz Muzeum Narodowe w Warszawie zapraszają na spotkanie z okazji premiery książki Grzegorza Piątka „Sanator. Kariera Stefana Starzyńskiego”, które odbędzie się 30 marca 2016 r. o godz. 18.00 w Holu Głównym MNW.

Kim był Stefan Starzyński zanim stał się legendą? Jakie namiętności nim kierowały? Komu i czemu zawdzięczał karierę? Co sprawiło, że przeszedł do historii?

Dokonania – albo raczej: nasze wyobrażenie o dokonaniach – Stefana Starzyńskiego stały się w ostatnich latach wyznacznikiem dla kolejnych prezydentów stolicy, działaczy społecznych, kulturalnych oraz urbanistów. Wspomnienie przedwojennej Warszawy urosło do rangi kulturowego mitu i do niedawna mało kto ośmielał się polemizować z obiegowymi opiniami o bohaterskim prezydencie stolicy i o samym mieście – Paryżu Północy. Analiza materiałów archiwalnych i wspomnień pozwoliła Grzegorzowi Piątkowi na nowo, krytycznym okiem architekta i varsavianisty, spojrzeć na Starzyńskiego i Warszawę jego czasów. Przyszły bohater jawi się nam jako jeden z wielu podobnych mu działaczy sanacji, nie wyróżniający się niczym poza wyjątkową pracowitością. Jak to się stało, że osoba nigdy nie sytuowana wysoko w hierarchii władzy, została zapamiętana jako mąż stanu? Jakie „zadania specjalne” zostały mu powierzone i jak się z nich wywiązywał? Te i inne kwestie Grzegorz Piątek próbuje rozwikłać. I nawet jeśli nie znajduje wszystkich odpowiedzi, rzuca całkiem nowe światło na postać legendarnego prezydenta i historię przedwojennej Warszawy.

Grzegorz Piątek (ur. 1980) – absolwent Wydziału Architektury Politechniki Warszawskiej, kurator, w latach 2005-2011 redaktor miesięcznika „Architektura-murator”, członek zarządu Fundacji Centrum Architektury i laureat wielu nagród, nie tylko z dziedziny, którą zajmuje się na co dzień. Za promocję Polski na świecie uhonorowany dyplomem Ministra Spraw Zagranicznych.

(…) Kolejne zwroty w biografii Starzyńskiego chaotycznie zaprowadziły go ku męczeńskiej śmierci w grudniu 1939 roku. Ta śmierć zapewniła mu poczesne miejsce w pamięci zbiorowej, patriotycznej poezji i na raczej nieudanych pomnikach. Wystarczyłoby jednak, by spośród otwierających się codziennie możliwości Starzyński raz czy drugi wybrał (albo wybrano za niego) inną, a zostałby zapomniany lub zapamiętany jako jeden z wielu sanacyjnych prominentów – mężczyzn pełniących mniej lub bardziej sumiennie, ale raczej lojalnie, wysokie funkcje w ministerstwach, zarządach państwowych przedsiębiorstw, ligach i komitetach propagandy tego i poparcia owego, którymi autorytarny reżim coraz szczelniej obudowywał się po przewrocie majowym. Wybuch drugiej wojny światowej mógł zaskoczyć Starzyńskiego nie w stołecznym ratuszu, ale w zupełnie innej instytucji. Może nawet nie w Warszawie. W pierwszych dniach września, jak tysiące innych urzędników, otrzymałby nakaz ewakuacji w stronę Lublina, potem Łucka, a potem granicy rumuńskiej. Nie zostałby bohaterem. Wręcz przeciwnie. „Rzund! Rzund nas zostawił” – wołaliby za karawaną rządowych aut ćwierćalfabetyczni chłopi, a Starzyński byłby dziś wymieniany drobnym drukiem w przypisach do wspomnień z tamtych dni jako jeden z wielu tchórzliwych uciekinierów z zagrożonej stolicy. (…)