BRUEGEL w towarzystwie / Skarby Muzeum Narodowego w Warszawie

Bruegel i Rembrandt są znani głównie jako znakomici malarze, ale zajmowali się również grafiką.

Z okazji przypadającej w tym roku 450. rocznicy śmierci Bruegela oraz 350. rocznicy śmierci Rembrandta MNW wpisuje się w międzynarodowe obchody uczczenia obu artystów, organizując dwa odrębne pokazy ich grafik. Zaprezentowane zostaną dzieła od najwcześniejszych po dojrzałe, najwybitniejsze – wszystkie pochodzące z czasów życia artystów (a nie, jak to się czasem zdarza w przypadku grafiki, odbitki wykonane z zachowanych płyt znacznie później, sto i więcej lat po śmierci twórcy).

Obaj odwoływali się do tradycji, jednak ich szczególnie twórcze osobowości powodowały, że była ona dla nich jedynie źródłem inspiracji, a nie gotowych rozwiązań. Zasadnicza różnica między artystami polega na odmiennym podejściu do medium graficznego. Bruegel wykonał własnoręcznie jedną akwafortę (Polowanie na dzikie króliki), ale opracował liczne rysunki-projekty przeznaczone do przeniesienia w techniki graficzne przez zawodowych rytowników. Rembrandt natomiast traktował grafikę jako autonomiczne medium, nie tylko sam opracowywał kompozycje na płycie, ale własnoręcznie je odbijał, eksperymentując we wszystkich zakresach – od sposobu opracowywania płyty po rodzaje użytego do odbitek papieru – wciąż poszerzając, jak nikt przed nim, możliwości techniczne dla oddania swych artystycznych koncepcji. Należy też zwrócić uwagę na blisko sto lat różnicy w rozwoju techniki i zmiany stylu w sztuce pomiędzy okresem twórczości Bruegela i Rembrandta.

Na wystawie poświęconej Bruegelowi Starszemu – obok Polowania na dzikie króliki – będzie można zobaczyć ponad 30 rycin według jego rysunków, wykonanych przez antwerpskich rytowników, z którymi współpracował. Dzieła o zróżnicowanej tematyce ukazują nowatorskie rozwiązania w zakresie pejzażu, inne – utrzymane w konwencji alegorii – są uniwersalną przypowieścią o świecie, sceny rodzajowe zaś wprowadzają widza we współczesne artyście realia (kiermasz, odpust, codzienne życie wsi). Dowcip, znakomite obserwacje, umiejętności techniczne powodowały, że był i jest Bruegel jednym z ulubieńców zarówno koneserów sztuki, jak i szerokiej publiczności. Wśród prezentowanych prac znalazły się m.in. Polowanie na dzikie króliki, Przypowieść o Dobrym Pasterzu, Przypowieść o Pannach Mądrych i Głupich, Zmartwychwstanie, Sąd Ostateczny, Alchemik, Kiermasz św. Jerzego oraz prace z cyklów Siedem cnót oraz Wielkie pejzaże. Wybór został poszerzony o niewielką prezentację źródeł inspiracji, jakimi były prace Hieronima Boscha oraz przykładowe ryciny powstałe według rysunków Bruegela, lecz nieco później, już po jego śmierci. W tej grupie znajduje się dzieło wyjątkowe: jedyny zachowany egzemplarz cyklu Małe pejzaże, dokumentujący pierwotny układ kompozycji.