Premiera 14. numeru „Rocznika MNW”
Muzeum Narodowe w WarszawieMuzeum Narodowe w WarszawieProject co-financed by the European Union from the European Regional Development Fund
Muzeum Narodowe w WarszawieProject co-financed by the European Union from the European Regional Development Fund
Muzeum Narodowe w WarszawiePrezentujemy czternasty numer „Rocznika Muzeum Narodowego w Warszawie. Nowa Seria / Journal of the National Museum in Warsaw. New Series”, zawierający studia poświęcone historii kolekcjonerstwa, rewizjom atrybucji oraz nowym interpretacjom dzieł ze zbiorów muzealnych.
„Rocznik” został powołany w 2012 roku jako kontynuacja przedwojennych i powojennych tradycji wydawniczych muzeum. Publikuje dwujęzyczne (polsko-angielskie) artykuły z zakresu historii sztuki, muzealnictwa i konserwacji, koncentrując się na zbiorach oraz działalności Muzeum Narodowego w Warszawie i włączając je w międzynarodowy obieg naukowy. W latach 2012–2023 ukazywał się drukiem, a od 2024 roku jest wydawany wyłącznie w wersji elektronicznej.
Najnowszy numer w wersji elektronicznej dostępny jest na stronie Rocznika
Część pierwszą poświęconą kolekcjom muzealnym otwiera artykuł Nawojki Cieślińskiej-Lobkowicz analizujący postać Tadeusza Wierzejskiego – jednego z najhojniejszych darczyńców okresu PRL-u. Autorka podejmuje polemikę z oskarżeniami o kolaborację i nieetyczne działania Wierzejskiego. Konrad Niemira przedstawia wyniki badań nad kolekcją obrazów Michała Hieronima Radziwiłła i Heleny z Przeździeckich, eksponowaną w 1835 roku w Królikarni. Omawia kształt kolekcji, zmienne atrybucje dzieł wiązanych niegdyś z Rembrandtem i Gabrielem Metsu, a także burzliwe losy zbioru w XIX wieku.
Część druga poświęcona jest sztuce nowożytnej. Joanna Sikorska poddaje wnikliwej interpretacji miedzioryt Pokuta św. Jana Chryzostoma Lucasa Cranacha starszego, odczytując go jako artystyczny manifest i świadectwo rywalizacji z Albrechtem Dürerem. Piotr Czyż omawia dwa szesnastowieczne przykłady płyt graficznych wtórnie wykorzystanych jako podobrazia dla przedstawień religijnych, wskazując na ich funkcje heraldyczne i dewocyjne. Tekst Karoliny Prymlewicz to krytyczna analiza alegorycznego obrazu en grisaille przypisywanego Franciszkowi Smuglewiczowi. Autorka proponuje nową interpretację ikonograficzną oraz kwestionuje tradycyjną atrybucję na rzecz związku z kręgiem Gérarda de Lairesse’a. Rūta Janonienė rekonstruuje biografie i dorobek Józefa oraz Feliksa Smuglewiczów – ostatnich przedstawicieli dynastii malarskiej – i korygując dotychczasowy stan badań.
Artykuł Andrzeja Pieńkosa poświęcony jest czterem „obrazom w kostiumie włoskim” Jean-Baptiste’a Greuze’a – w tym Ptasznikowi strojącemu gitarę ze zbiorów Muzeum Narodowego w Warszawie – interpretowanym jako ambitny eksperyment nowoczesnej peinture d’histoire.
Numer zamykają wspomnienia o Krystynie Znojewskiej-Prokop oraz Joannie A. Tomickiej.
Najnowszy numer czasopisma dostępny jest wyłącznie w formie cyfrowej.
Zapraszamy do lektury!
Wszystkie zdigitalizowane numery „Rocznika” znajdują się pod poniższym linkiem.
Discover the digital collections of the National Museum in Warsaw and explore thousands of works of art — from painting and sculpture to prints, photography and decorative arts. Browse objects, artists and collections, learning their history through detailed descriptions and high-quality reproductions. Visit the site and see the richness of the MNW collections from anywhere, at any time.
14 May – 25 October 2026 Xawery Dunikowski Museum of Sculpture in Królikarnia
17 April – 13 September 2026 The National Museum in Warsaw
